Jakiej derki potrzebują niestrzyżone konie zimą?

---

Koc stajenny Highliner 200

Każdej jesieni w stajni słyszę to samo pytanie: Czy koń powinien już dostać derkę, mimo że nie jest strzyżony? Zwykle kryje się za tym obawa, że koń bez derki zmarznie, gdy tylko spadnie temperatura. Wielu właścicieli koni nie docenia jednak tego, jak dobrze sama nienaruszona zimowa sierść spełnia swoje zadanie.

W praktyce często obserwuję coś odwrotnego niż obawa, którą zwykle się kierujemy: konie są przykrywane mimo grubej sierści, choć wcale tego nie potrzebują. Spłaszcza to sierść i odbiera jej właśnie te właściwości izolacyjne, które powinna zapewniać.

W tym artykule pokazuję, co naprawdę ma znaczenie w przypadku niestrzyżonych koni zimą: nie temperatura na termometrze, lecz warunki pogodowe, schronienie i indywidualny stan konia.

• Wiatr i wilgoć osłabiają właściwości izolacyjne zimowej sierści bardziej niż sam chłód, dlatego o derce decyduje kombinacja warunków pogodowych, a nie tylko wskazanie termometru.
• Niestrzyżone konie potrzebują znacznie mniej wypełnienia niż konie strzyżone, ponieważ ich sierść sama zapewnia izolację; derka o gramaturze 200 g sprawdzi się w większości przypadków.
• Na padoku lub w chowie bezstajennym ważniejsza od ocieplenia jest wodoodporność, natomiast w suchej stajni wystarczy lekka, dobrze dopasowana derka stajenna.
• Wiek, choroba, niedowaga i brak schronienia zwiększają zapotrzebowanie konkretnego konia na derkę, niezależnie od tego, jak radzi sobie reszta stada.
• Drżenie, uniesiony grzbiet, zimne uszy i szukanie miejsc osłoniętych od wiatru niezawodnie wskazują, kiedy sama sierść już nie wystarcza.

Czy niestrzyżone konie w ogóle potrzebują zimą derki?

Zdrowy, dorosły koń z pełną zimową sierścią zazwyczaj sam reguluje temperaturę ciała, bez żadnej derki. W chłodzie sierść się nastrosza i tworzy izolującą warstwę powietrza, a dodatkowo pod skórą odkłada się grubsza warstwa tłuszczu, która zapewnia dodatkowe ciepło.

Według informacji University of Minnesota Extension konie z nienaruszoną, niestrzyżoną sierścią mogą obyć się bez derki nawet w niskich temperaturach, o ile pozostają suche i mają dostęp do schronienia. To właśnie sierść wykonuje całą pracę.

Derka staje się potrzebna dopiero wtedy, gdy wilgoć, wiatr lub brak schronienia niweczą te właściwości izolacyjne. Mokra sierść skleja się i traci ochronną warstwę powietrza, silny wiatr przygniata uniesioną sierść, a bez możliwości schronienia koń jest narażony na oba te czynniki.

Dopóki nie występują te trzy czynniki, zdrowy koń najmniej marznie bez derki. Niepotrzebnie założona derka przygniata sierść i odbiera jej właśnie tę zdolność do zatrzymywania powietrza i samodzielnego ogrzewania.

Od jakiej temperatury niegolone konie potrzebują derki?

Sama temperatura nie decyduje o tym, czy niegolony koń potrzebuje derki. Kluczowe jest połączenie chłodu, wiatru i wilgoci.

Przy suchej, bezwietrznej pogodzie i dostępie do schronienia większość niegolonych koni radzi sobie bez derki nawet przy temperaturze około 0°C i niższej, co potwierdza także University of Minnesota Extension. Sierść pozostaje sucha, może się unieść i zatrzymuje ciepło przy ciele.

Gdy tylko pojawią się deszcz, deszcz ze śniegiem lub silny wiatr, sytuacja zasadniczo się zmienia. Mokra sierść niemal całkowicie traci właściwości izolacyjne, a wiatr przygniata uniesione włosy. W takich warunkach koń odczuwa pogodę jako znacznie chłodniejszą, niż wskazuje termometr.

Właśnie w takich warunkach pogodowych konie niegolone potrzebują raczej wodoodpornej warstwy niż dodatkowego ciepła zapewnianego przez grube wypełnienie. Poniższe zestawienie pokazuje, kiedy i jaka reakcja jest właściwa:

Warunki pogodowe a zapotrzebowanie na derkę u koni niegolonych

Jaka gramatura derki jest odpowiednia dla koni niegolonych?

W przypadku gramatury, czyli ilości wypełnienia derki, niestrzyżone konie potrzebują znacznie mniej niż konie strzyżone, ponieważ ich własna sierść zapewnia już większość izolacji. Derka z wypełnieniem 200 g, taka jak derka stajenna Highliner 200 lub DERKA OUTDOOR THORA 600D 200 GSM, w zupełności wystarczy większości niestrzyżonych koni podczas mrozu i opadów.

Jeśli trzeba jedynie chronić przed wilgocią i wiatrem, a dodatkowe zimno nie stanowi problemu, wystarczy nieocieplana lub bardzo lekka derka przeciwdeszczowa, taka jak derka przeciwdeszczowa Thor 200 WI25. Utrzymuje sierść w suchości, nie dogrzewając jej dodatkowo, co w przypadku konia z pełną zimową sierścią często w zupełności wystarcza.

Ważne: W przypadku konia o gęstej sierści zbyt grube wypełnienie szybciej prowadzi do problemów niż jego brak. Jeśli koń poci się pod zbyt ciepłą derką, wilgotna sierść wychładza się później bardziej niż odkryta, sucha sierść. W razie wątpliwości lepiej wybrać derkę o niższej gramaturze i regularnie kontrolować stan sierści pod derką.

Derka przeciwdeszczowa Thor 200 WI25

Derka przeciwdeszczowa czy stajenna — czego potrzebują niestrzyżone konie przebywające na zewnątrz?

Na padoku lub w chowie bezstajennym w przypadku niestrzyżonych koni liczy się przede wszystkim wodoodporność, a nie grube wypełnienie. Sierść zapewnia izolację cieplną, a derka ma jedynie utrzymywać suchość.

Do tego celu nadaje się DERKA OUTDOOR FRIDA z wodoodpornym, oddychającym materiałem zewnętrznym Ripstop 1200D. Chroni przed deszczem, nie dopuszczając do zawilgocenia sierści wskutek pocenia się pod derką, co jest ważne w przypadku koni przebywających na zewnątrz przez cały dzień.

Jeśli koń nocą stoi w suchym boksie i nie jest narażony na deszcz, wystarczy prosta derka stajenna. Derka stajenna Highliner 200 z małym wycięciem na szyję i wypełnieniem 200 g sprawdzi się w tej sytuacji, ponieważ nie jest tu potrzebna wodoodporność, lecz jedynie lekki, dobrze dopasowany krój.

W przypadku krótkich, deszczowych okresów bez rzeczywistej potrzeby ochrony przed zimnem, na przykład podczas pojedynczych deszczowych dni późną jesienią, często wystarczy sama derka przeciwdeszczowa. Derka przeciwdeszczowa Thor 200 WI25 z klinem, klapą na ogon i skrzyżowanymi popręgami brzusznymi chroni przed wilgocią, nie opatulając konia niepotrzebnie. To, który z tych trzech wariantów będzie odpowiedni, zależy więc mniej od kalendarza, a bardziej od tego, czy koń stoi na zewnątrz w deszczu, czy nocuje w suchym boksie.

Które niestrzyżone konie potrzebują dodatkowej ochrony mimo sierści?

Starsze konie, mimo pełnej zimowej sierści, często potrzebują derki wcześniej, ponieważ z wiekiem ich sierść rośnie słabiej i szybciej tracą ciepło ciała niż młodsze zwierzęta. Konie o cienkiej skórze lub niedowadze również wcześniej korzystają z derki, ponieważ brakuje im warstwy tłuszczu, która u koni w dobrej kondycji zapewnia dodatkową izolację.

Dostęp do schronienia również ma znaczenie. Konie bez suchego, osłoniętego od wiatru miejsca, do którego mogą się wycofać, są bardziej narażone podczas deszczu i wiatru niż konie, które w każdej chwili mogą wejść pod dach, nawet jeśli oba mają tak samo gęstą zimową sierść.

Do tej grupy należą również konie chore lub wracające do zdrowia. Ich termoregulacja często działa gorzej niż u zdrowych członków stada, dlatego przy granicznych warunkach pogodowych chętniej sięgam po derkę, nawet jeśli reszta stada nadal bez problemu radzi sobie bez niej. W praktyce nie oceniam więc całej grupy na podstawie jednego konia, lecz biorę pod uwagę wiek, kondycję, stan zdrowia i możliwość schronienia każdego zwierzęcia.

Jak rozpoznać, że mojemu koniowi jest zimno, mimo że nie jest ogolony?

Widoczne drżenie jest u niegolonego konia najwyraźniejszym znakiem, że sierść nie kompensuje już zimna. Drżenie wytwarza ciepło poprzez ruch mięśni, więc koń przełącza się już na mechanizm awaryjny.

Uniesiony grzbiet i napięte boki pokazują, że twój koń aktywnie oszczędza ciepło ciała. Mięśnie kurczą się, aby zmniejszyć utratę ciepła przez powierzchnię ciała, co z zewnątrz wygląda jak spięta, skulona postawa.

Zimne uszy i chłodny obszar za kłębem wskazują na wychłodzenie, nawet jeśli reszta sierści jest sucha i nie budzi zastrzeżeń. Oba te miejsca wychładzają się jako pierwsze, ponieważ w zimnie przepływ krwi jest tam ograniczany, aby chronić centralną część ciała.

Koń, który porusza się wyjątkowo mało i wciska się w róg schronienia, aktywnie szuka ochrony przed wiatrem. Zdrowe konie zwykle poruszają się na zimnie, aby się rozgrzać. Jeśli przestaje się poruszać i zamiast tego wybiera najbardziej osłonięte od wiatru miejsce, jest to wyraźny sygnał, że sama sierść chwilowo już nie wystarcza.

Porównanie der dla koni niegolonych

Koc czy nie: decyzja na dzisiejszy wieczór

Jeśli Twój koń stoi w suchym i osłoniętym od wiatru miejscu, pozwól sierści spełniać swoją funkcję i zrezygnuj z derki. Dla większości zdrowych, nieostrzyżonych koni jest to właściwy wybór, szczególnie teraz, gdy sierść nadal zapewnia pełną izolację.

Jeśli pogoda lub stan konia się zmieni, sięgnę po odpowiednią derkę z powyższego zestawienia — od osłony przeciwdeszczowej Thor 200 WI25, przez OUTDOOR-DECKE FRIDA, po OUTDOOR-DECKE THORA 600D 200 GSM. Ostatecznie nie liczy się marka ani model, lecz to, by każdego dnia podejmować decyzję na podstawie aktualnego stanu samego konia, zamiast decydować raz na cały sezon.

Dziś wieczorem przejedź dłonią po sierści i sprawdź, czy jest sucha, gęsta i nastroszona, czy raczej płaska i wilgotna. Ta krótka kontrola powie Ci więcej niż samo spojrzenie na termometr.

Przed założeniem derki warto przeprowadzić krótką kontrolę, aby decyzję podejmować nie na wyczucie, lecz na podstawie stanu konia i pogody.

• Przed każdą decyzją sprawdź sierść i stan skóry: czy sierść jest gęsta, sucha i lśniąca, czy cienka i nastroszona
• Sprawdź warunki pogodowe: sama temperatura nie wystarczy, uwzględnij także wiatr i opady
• Podczas ciągłego deszczu bez schronienia zastosuj wodoodporną derkę zewnętrzną, taką jak OUTDOOR-DECKE FRIDA
• Na zimne i wietrzne dni w stajni wolnowybiegowej wybierz ocieplaną derkę 200 g, taką jak OUTDOOR-DECKE THORA 600D 200 GSM
• Podczas suchych, zimnych nocy w boksie często wystarczy derka stajenna, taka jak derka stajenna Highliner 200
• Codziennie sprawdzaj, czy pod derką nie ma wilgoci, otarć oraz czy jest prawidłowo dopasowana
• W przypadku starych, chorych lub bardzo wychudzonych koni derkę należy zakładać wcześniej niż zdrowym członkom stada